Müslümanların gerçek bir din kardeşliği duygusuyla birlik ve beraberlik içinde hareket etmesi gerektiğine sürekli vurgu yapan Mehmet Âkif; ayrılıkçı duygulara ve tefrika hastalığına kapılıp küçük fırkalara bölünmenin ne kadar büyük tehlikelere yol açtığını şiirlerinde, yazılarında, vaaz ve hitabelerinde büyük bir fesahatle ortaya koymuştur. Din Kardeşliğinin Büyük Gücünü Keşfedebilmek Âkif’e göre bir Müslüman dindaşlarının acısına asla bîgâne kalamaz. Kalabiliyorsa, demek ... Devamını Oku »
AKİFİN MİLLİ BİRLİK VE BÜTÜNLÜK ŞUURUNA ERİŞEBİLMEK
Âtiyi Karanlık Görerek Azmi Bırakmamak Şahsi olanla umumi olan arasındaki dengeyi kuramayan insan nemelâzımcılığa teslimiyette tereddüt göstermez. “Âkif’e göre, geleceği karanlık görüp azmi bırakmak, olsa olsa “alçak bir ölüm”dür. İnanan bir insanın, böyle bir ölümle “gebermesi” kabul edilebilecek bir netice değildir. Eylem adamı olan Âkif, hareket etmesi için her türlü imkân sağlandığı hâlde, ölü gibi cansız yatan insana, “leş mi ... Devamını Oku »
İDEALİST BİR MUALLİM:NURETTİN TOPÇU
Cumhuriyet devri fikir hayatımızın en önemli simalarından birisi de hiç şüphesiz ki Nurettin Topçu’dur. O, daha çok bir fikir adamı, felsefeci ve ahlakçı olarak tanınmakla beraber aynı zamanda bir hoca idi. Altmışaltı yıllık ömrünün yaklaşık kırk yılını bu meslekte geçirdi. Felsefe tahsili için gittiği Paris’ten 1934 yılında yurda döndükten sonra İstanbul, İzmir ve Denizli’ de muhtelif liselerde Felsefe, sosyoloji, mantık ... Devamını Oku »
BATININ HİKMETİ DOĞUNUN RASYONALİTESİ
İtibarın Eylül sayısında dilin hakikat küresindeki kullanımında “özellikle günümüzde klasik Türkçenin nazarî diline ait Arapça kökenli kelimelerin sözlük anlamlarını bilmeden mefhumları üzerinde keyfî olarak oynamak; ıstılahları tarihsel dokusundan habersiz gelişigüzel kullanmak; dilsel bir mistifikasyon yaratıp düşünme yerine insanları nefsî/psikolojik bir rehabilitasyona icbar etmek demektir.” tespitinde bulunmuştuk*. Yine mısdakı açık-seçik belirlenmeden klasik Türkçe’nin nazarî diline ait bazı hayatî terimleri temel alarak ... Devamını Oku »
HELÂL
Amerika’dan gelen bir misafirime su verdim, boğazına kaçtı, öksürdü, “helâl” dedim. Anlamadı. Ne anlama geliyor, diye yüzüme baktı. Anlatmaya çalıştım. Amerika’da yirmi beş yıl bulunmuş, orada üniversite düzeyinde ders vermiş birisi olarak kavramın bizdeki anlamını veremediğimin farkındaydım. Daha doğrusu Amerikan İngilizcesinde buna denk gelecek bir kavram bulamıyordum. Anlatımım yüzeysel kalıyordu; Türkçedeki o vurucu gücü ifade edemiyordu. “Helâl” kavramını daha ... Devamını Oku »
BEŞİKTAŞ NASIL KURTULUR
Yılbaşı gecesi. Evdeyim ve yalnızım. İş olsun niyetine, âdet yerine gelsin diye TV’nu açmışım. Birileri eğleniyor, zıplıyorlar, sıçrıyorlar, mütemadiyen gülüyorlar ve galiba marifetleriyle beni de güldürmek istiyorlar. Bakıyorum ama, gördüğüm çokşüpheli! Kulağıma bir takım acaip sesler geliyor, hiç anlamıyorum. Bir türkü olsa dinlerdim: “Bayram gelmiş neyime/Anam anam garibem/Kan damlar yüreğime/Anam anam garibem,” Bir Horyat da fena sayılmazdı: “Düşde gör / ... Devamını Oku »
GİBİ:EYLÜL GELDİ
İnsanı canından bezdiren, hiç bitmeyecekmiş gibi gözdağı veren, tam bitti denilen yerde yeniden başlayan kavurucu bir yazdan da serinlik ve selâmetle sıyrılmak mümkünmüş. Ufkun üzerinde kurşuni renkli bir süvari alayı. “Caddelerde rüzgâr”lı ilk sonbahar şarkıları. Siyah beyaz kısa bir film. Kestanecinin Ekim’e hazırlanan isli “lüküs lâmbası”. İlk yağmur damlası, ilk üşüme, ilk hırka. Bir şehri terk etmemek için sebepler risalesine ... Devamını Oku »
YUNUS EMRE ŞERHİ
Çıktım erik dalına anda yedim üzümü Bostan ıssı kakıyıp der ne yersin kozumu İlk beyitten murad olunan, her amelin ağacının belli bir meyvesi olduğudur. Zahirde her meyvenin belli bir ağacı olduğu gibi, aynı şekilde, her amelin kendine özgü bir aleti vardır, onunla ortaya çıkar. Örneğin, zahir ilminin ortaya çıkma aleti dilbilgisi, mantık, adab, kelam, maâni, usul, hadis, tefsir, felsefe, matematik ... Devamını Oku »
BALLAR BALINI BULDUM
İçinde yaşadığı zevk çamurundan kurtulup, berrak sular¬da yıkanmak ve bir daha kirlenmemek üzere vicdanına ve onun zamanı aşan ebedî kanunlarına vefalı kalmak isteyen¬lere nasıl imrenilmez? Elbette temiz lekeliden; sağlam, çürümek üzere olandan; kuvvetli sıskadan; inanan ve mesut olan, imansızdan, ümit¬sizden daha güzel ve asildir. İnanan mesuttur; hiçbir şeye bağlanmayan; ilk önce ken¬dine inanmaz, sonra şikâyet eder. Doğrusu, hiçbir şeye ... Devamını Oku »
ŞİİR OKUMAK BİR SANATTIR
Evet, öyledir de, şimdi durup dururken bu da nereden çıktı demeyiniz lütfen. Şiir okuma konusuna niçin takıldığımı, izninizle, izah edeyim. Bazı şairlerin kendi seslerinden kayda alınmış şiirlerinin CD’leri yayımlandı: Nazım Hikmet’in, Orhan Veli’nin, Oktay Rifat’ın, Behçet Necatigil’in, Attila İlhan’ın ve başkalarının! Dolayısıyla, bu CD’leri dinlerken şiirin nasıl okunması gerektiği üzerinde durulması gerektiğini düşündüm. Yahya Kemal Beyatlı, ‘Edebiyata Dair’in ilk makalesi ... Devamını Oku »
İsa Çolaker Kişisel Web Sitesi Edebiyat ve deneme yazıları